अविरल संसार

प्रतीक्षा

2011-12-30T09:53:00.000+08:00

चराको गीतसँगै उठेका हिउँकुमारीहरु,
एकै लहर खडा हुन्छन् पँधेरामा,
घामको मुस्कान देखेर लजाउँछन्
त्यसैले
गालामा लाली चढाउँछन्,
र यौवनको शोभा बढाउँछन् ।

हो
त्यहाँबाट पारि हेर्दा,

काँधमा गाउँ बोकेको बाटो देखिन्छ,
पोल्टामा शीतल बोकेको चौतारी भेटिन्छ,
त्यहीं बसेर मेरा वर-पीपल सपनाले,
पर्खिएका हुनेछन् तिमीलाई,
युग-युगसम्म
युग-युगसम्म ।

मुक्तक

2011-09-14T19:47:00.003+08:00

दौरा-सुरुवाल च्यातेर कोट-पेन्ट लगाएँ,

स्वदेशी पानी त्यागेर, विदेशी सेन्ट लगाएँ,

के गरिंन मैले पुरानो नेपाल बिर्साउँन ?

पुर्ख्यौली घर भत्काएर, बासका लागि टेन्ट लगाएँ ।।

गजल

2011-08-27T18:48:00.000+08:00

शिरमाथि लगाएर चन्द्रमाको ताज ।
हेरिरहुँ जस्तो लाग्यो आफ्नै मुहार आज ।।

गाजलुको घुम्टो खोली उनले मलाई हेर्दा ।
आफैंसँग लाग्यो मलाई पैलोपल्ट लाज ।।

मान्छे पनि हिउँचुलीझैं खुल्नसक्दो रैछ ।
हिर्दयमा हिउँचरीले गरेपछि राज ।।

पानीमाथि पुल हाली बगाइदियौ दूरी ।
मनैबाट उड्यो मेरो विरहको बाज ।।

2011-06-21T17:10:00.000+08:00

पिरतीको डोरी बरै काट्न नमिल्ने

जे गरे'नि आफैंलाई ढाँट्न नमिल्ने ।

हेर्दा-हेर्दै चमेली त सेतै फुल्यौ नि

तिम्रो-मेरो पुरानो त्यो याद भुल्यौ कि?

मेरो पनि शिरमा तिम्रो रङ्ग सरेछ

शर्म बरै के बुझेर दङ्ग परेछ ।।

पिरतीको....

लहराको पीङमाथि दङ्ग परेर

के गर्यौ नि वासनाको स्वाङ छरेर

छेउमा बसी तिम्लाई छुने मौरी धपाऊँ

जुनी-जुनी पिरतीको लौरी घुमाऊँ।।

पिरतीको.....

जति हेर्यो उति राम्री पात पहेंली

कुत्कुतीले खेल्छ मेरो मनमा बयेली

छातीभित्र पधेरी छ सुक्न दिऊँ कि ?

तिम्रो लागि हिर्दयमै लुक्न दिऊँ कि ?

पिरतीको.....

मुक्तक

2011-01-01T11:08:00.001+08:00

१

रावणले जोगीको भेषमा आएर सीतालाई हरण गर्यो,

जालन्धरको भेषमा विष्णुले बृन्दाको सतीत्व हरण गर्यो ,

निष्पक्षताको नाममा मान्छेले पीपलपाते चरित्र देखायो, रावणलाई राक्षस र विष्णुलाई ईश्वरको रूपमा वरण गर्यो ।।

२

उज्यालो दिन वा रातको कुनैपनि प्रहरमा,

गाउँ-बेंसी वा सानो-ठूलो जुनसुकै शहरमा ,

सावधान! जीवनका फूलहरु पर्नसक्छन्,

मान्छेका एम्बुसमय गुरिल्ला नजरमा ।।

अमृत-दीप(गीतिकविता)

2010-12-21T19:33:00.004+08:00

आँखाभरि अजम्बरी रुप खुल्यौ कस्तो ?
अमृतले जुनीजुनी दीप जल्यौजस्तो ।

लालुपाते हातभरि इन्द्रधनु सीप,
हिउँचुलीझैं माया मेरो अँजुलीमा टिप।
नखोलेरै मनको कुरा खोलिरहें कस्तो?
नबोलेरै तिमीसँग बोलिरहे जस्तो।।

हत्केलाले तालदिंदै बाँसुरीको धुनलाई।
जस्केलामा दीप बाली मन परेको उनलाई ।
ओठबाट सुसाउँने मीठो गीत कस्तो ?
पहरामा रसाउँने शिलाजित जस्तो ।।

वसन्तको मोहिनीले सजाएर रङ्ग,
मयूरको यौवनलाई दिएजस्तो ढङ्ग ।
हिर्दयमा पिरतीको फूल खुल्छ कस्तो?
हिउँचुलीमा बिहानको घाम डुल्छ जस्तो ।।

गीति-कविता

2010-12-16T15:35:00.000+08:00

सम्झनामा अल्झिएको मनको चाल कस्तो ?
कुइनेटोमा ठोक्किएर घुम्ने छाल जस्तो ।।

नलाएको साइनो पनि लगाऊँ-लगाऊँजस्तो ।
वैगुनीलाई गुनले मारी सताऊँ-सताऊँजस्तो ।।
तन उस्कै जिम्मा छोडी मन भगाइदिऊँ कि ।
नलेखेरै गीतलाई धुन सजाइदिऊँ कि ?

सम्झनामा----------------------------------

अँधेरीमा जून्कीरीको ज्योति जग्मगाउँदा ।
पँधेरीमा पानी भर्ने मोती मग्मगाउँदा ।।
हृदयको घुम्टोभित्र शर्माउँदो याद ।
नपिएरै लाग्यो मलाई लर्खराउँदो मात ।।

सम्झनामा-------------------------------

छातीमाथि फुलोस् जस्तो निर्मोहीको हाँसो ।
जुनी-जुनी नछुटोस् झैं मोहिनीको पासो ।।
जति कुँद्यो उति राम्रो पत्थरको मूर्ति ।
अचम्मकै हुँदोरैछ पिरतीको धर्ती ।।

सम्झनामा---------------------------------

गीति-कविता

2010-12-16T15:34:00.000+08:00

आकाशले धरतीलाई नछोएकै जाती ।
रोई-रोई पिरतीलाई नधोएकै जाती ।।

नराखे'नि हुन्छ मलाई मनमा सजाएर ।
गाइदिए पुग्छ मलाई गीत बनाएर ।।
कहिलेकहीं सम्झनामा नाता हुनु कस्तो ।
घामपानीमा नुहाएको इन्द्रधनुजस्तो ।।

आकाशले-------

फूल बनाई शिरमाथि नलाए'नि हुन्छ ।
सम्झनामा सुगन्धको नाम दिए पुग्छ ।
कहिलेकहीं सपनामा आई डुल्नु कस्तो ।
पातमाथि मुस्कुराउँदो फूल फुल्नुजस्तो ।।

आकाशले----‍

आँखाको गाजल बनाए- मुक्तकहरु

2010-11-25T20:31:00.001+08:00

कानमा रात हालेपछि सिरक ठानेर निदाउँछ ।

बिहानै एक कप सूर्य पिएर मनलाई काममा फिजाउँछ ।

बाटोमा मुक्तक-कविता र गीतका अनाथ नानी बटुल्दै,

थकित एउटा चेतनाको फूल आफूलाई पसिनामा भिजाउँछ ।।- १

तोरीबारीका मूलाजस्तै पोटिला रहरलाई ।

शिरमा सेताम्य फुलाएका सपनाका प्रहरलाई ।

मनको खाडलमा खाँद्दाखाद्दै सिन्की बनेछन्,

नातो खुटेर कोसेली पठाउँदैछु तिम्रो शहरलाई ।।- २

कसैका लोभी नजर ।

कसैका पापी नजर ।

लैनो पाडाका खुट्टाजस्तै,

मेराचाहिं बटारिएका नजर ।।- ३

मैले पहाड चढ्दा शानदार हिमाल देखें ।

तराईतिर झर्दा इमानदार धिमाल भेटें ।

तैपनि धर्म र जातिवादले साइनो फाटेर,

आफ्नै गाउँ पनि चिरिएको बिरानो नेपाल भेटें ।।- ४

जीवनको मैदानमा अक्षरहरुले फुटबल बनाए ।

राजनीतिका पारखीले बेलाबखत मादल बनाए ।

सधैँ अरुको लागि देउरालीको पाती बनेको मलाई,

आखिर आफ्नै सपनाहरुले पनि केवल आँखाको गाजल बनाए ।।- ५

नयाँ नेपालमा- कविता

2010-11-19T08:02:00.000+08:00

लोग्ने पर्यो लिम्बूवानको ,लाम्सालिङ्की स्वास्नी ।

सन्तानको जातै छैन,नहुने भो पास्नी ।।

वारि शब्द,पारी अर्थ,लोकतन्त्रको भेष ।

टुक्रिएको अनुच्छेद भो कठै ! मेरो देश ।।

जातिवादको झन्डा बोकी,थानकोटबाटै छुटिम् ।

बुढेसकालमा लोग्नेस्वास्नी अर्कै जातका परिम् ।।

कृष्ण वस्ती- मुक्तक

2010-11-17T20:19:00.000+08:00

आँत निचोरेर बोर्डमा लेख्ने मार्कर मै हूँ
दाँत किटेर आफैंले लेखेको मेट्ने डस्टर मै हूँ
मार्कर भनेपनि डस्टर भनेपनि
कृष्ण वस्तीका नामले चिनिने मास्टर मैं हूँ ।।- १

गीत लेखिमाग्नेसँग,झन्नै आज हारें ,

प्रीत मेरो रित्तिएको बाहनामा टारें ।

वैलिएको फूलमा पनि वासना हुँदोरैछ,
त्यसैले त आँसु उसको सम्झनामा झारें ।।- २

तिमीलाई रोज्ने मन- गीतिकविता

2010-11-09T14:43:00.000+08:00

छोऊँभने वैलाउने लाजवन्ती बाला ।

नछोऊँ त मग्मगाउने वैजयन्ती माला ।।

०००००००००००००००००००००००००००००००००

हिर्दयको पीपलका हल्लाउँदै पात ।

तिम्लाई छुने बतासले लायो मलाई मात ।

एकैछिन अल्झिएझैं परेलीमा शीत ।

धर्तीमा कि छातीभित्र खस्यौ मेरो गीत ?

छोऊँभने................................................

मझेरीमा साँझपख जग्मगाउने दीप ।

मुस्कुराई सिकाउँदी जिउँने मलाई सीप।

अँध्यारोलाई चिर्दै बग्ने उज्यालोकी धारा।

लेकबाट बेंसीतिर झर्यौ किन तारा ?

छोऊँभने................................................

आँखाभरी लाली चढ्यौ मनकी चरी बोल्यो ।

तिमी गएतिरै बग्यो हिर्दयको खोलो ।

चौतारीको एक्लो बर पीपललाई खोज्छ ।

मेरो मन हजारमा तिम्लाई किन खोज्छ ?

छोऊँभने...............................................

वीरबलको खिचडी- मुक्तक

2010-10-09T17:16:00.001+08:00

लोकतन्त्र भनेको कानमा सिउरिने जमरा होइन,

राज्य भनेको तिमीले खाएर चुठ्ने कोपरा होइन ।

खोलो तरेपछि लौरो बिर्सने नेता हो !याद गर,

जनता भनेको जुठेल्नोमा फालिने टपरा होइन ।।- १

वीरबलको खिचडी नपाक्ने नै ठहर भो,

नेपाली जनताको सपना फगत एक रहर भो ।

राजतन्त्रको सिंगान पुछेर नाक त जोगाइयो ,

गणतन्त्रको ढाकर पनि जनतालाई कहर भो ।।- २

बारीका मूला हुन् भने लात्तीले सिन्की खाँदे हुन्छ ,

नेपाली जनता भेडा हुन् भने तिम्रै टाट्नोमा बाँधे हुन्छ ।

शासन-सत्तालाई उल्फाकै धन बनायौ नेताजी !

यस्तै हो भने राज्यकोषबाट तिम्री फुपूको सराद्धे हुन्छ ।।- ३

तमसुक नलेखेकै राम्रो- मुक्तक

2010-10-07T11:13:00.000+08:00

बातबातमा जनमतको रामनामी मन्त्र छ
बलियाले निर्धालाई सिन्की बनाउँन स्वतन्त्र छ ।
विधिभन्दा धेरै माथिका नेताको शासनसत्ता छ,
गणतन्त्र नेपालमा जङ्गबहादुरको लोकतन्त्र छ ।।- १

गरीबलाई दिन्छु र ....लाई लान्छु नभनेकै राम्रो ,

झर्ला र खाउँलाको आशे दिन पनि नगनेकै राम्रो ।

चिलाएको मुखले प्याच्चै बोलूँजस्तो लाग्दै छ मलाई,

संविधानको नाममा देश च्यात्ने तमसुक नलेखेकै राम्रो ।।- २

- मुक्तकहरु

2010-10-06T12:13:00.000+08:00

लेख्दालेख्दैको मुक्तक फुत्किएर भाग्यो,

आँगनमा पुगेपछि एकपटक उफ्रिएर जाग्यो।

ऊ पनि स्वतन्त्र नेपालको भावना हो अरे,

तसर्थ मुक्तक जातिको लागि छुट्टै गणराज्य माग्यो ।।- १

मुक्तिको घाँस देखाएर, देउताले पछि लगाए,
सुखशान्तिको नाममा, राजाले कर उठाए ।

"सर्वहाराको लागि लड्दैछु" भन्ने कामरेडले पनि,
नढाँटी भन्नुपर्दा आफ्नो लागि जनता लडाए ।।- २

मानिसको अन्तर्राट्रिय जाति हुनेछ भन्दै मुठ्ठी उठाएँ,
पुर्ख्यौली अंशमा पाएका टुप्पी र जनै कटाएँ ।
अब मार्क्सवादको नारामा मनुस्मृतिको पारा झिक्दैछु,
त्यसैले टुप्पी र जनैलाई जातिवादमा फर्किंन खबर पठाएँ ।।- ३

मेरो खसम प्राणजस्तै प्यारो छ,
तर जन्मभूमि प्राणभन्दा प्यारो छ ।
सिन्दूर पखालिएको आहालमा फुल्न सकिन्छ,
तर नेपालविनाको नेपाली भएर बाँच्न गाह्रो छ ।।- ४

कपालभाती जान्नु छ भने, हरिद्वारमा रामदेव छन्,
खुराफाती बन्नु छ भने, बल्खु दरबारमा वामदेव छन्।
भन्न त नारी भनेको आमा हो, सबैले भन्छन् सान्नानी !
तैपनि तिम्रो बैंसमा आँखा गाड्ने, चारैतिर कामदेव छन् ।।- ५

- दशैं एक चिन्तन

2010-10-04T19:26:00.000+08:00

दशैंको शुरुवात हुन अब केही दिनमात्र बाँकी छ तर यसको चर्चापरिचर्चाले भने नेपाली जनजीवनलाई लपक्कै ढाकिसकेकोछ । देशविदेशमा रहेका आफन्त जन आउँने खबरले कसैको घरमा खुसी छाएको छ र घर फर्कन चाहनेहरू दिन गनेर रमाइरहेका छन् । आफन्त मिलनको आनन्द नै त दशैं हो ,मिलन नै नहुने हो भने त दशैं

भन्ने कुरा अलिनो भइहाल्छ ।

अर्कोतिर कुनै कारणवश यो बेलामा घर फर्कन नसक्नेको पीडा हृदयविदारक छ । दशैंमा घर जान नपाउँनेको मन यता अमिलो छ भने घरमा बस्नेको मन पनि धमिलो छ त्यसैले घाउ सुम्सुम्याउनुमा दशैं बित्ने निश्चित छ । पारिवारिक मिलनको केन्द्रको परिधिमा नै दशैंका यावत् रमाइला पक्षले शोभा पाएका हुन्छन् । दशैंको मितिको निकटतासँगै घर जाने उत्सुकता र जान नपाउनुको विवशतापूर्ण पीडाका भावले व्याप्त गीत,कविता

गजल र लेखहरुले यतिबेला फेसबुकको पाना भरिएका छन्,जो नितान्त स्वाभाविक पनि हो ।तर अर्कोतिर दशैंबारेका आग्रहपूर्ण टिप्पणी पनि देखिन्छन् । विशेषत: यो चाड यो वा त्यो जातिको हो भन्दै त्यसप्रति कटुता-घृणा र आपसी द्वेष भरिएका अभिव्यक्तिका विषबमन पनि कम पढ्न पाइन्नन् ।

वस्तुत: जुनसुकै जात-जाति र जनजातिले विकास गरेपनि नेपालका चाडपर्व सँस्कार र संस्कृति नेपाल र नेपालीकै सम्पदा हुन्। तिनीहरुलाई आफ्नै ठान्ने र तिनीहरुभित्र आफूलाई खोज्ने सोचाइले मात्र हामीलाई विनाशको मार्गबाट बचाउँछ भन्ने कुरा हामीले बुझ्नु आवश्यक छ ।

जनताका बीचमा सिर्जना भएर जनताकै बीचमा हुर्किएका चाडपर्व र संस्कृतिमा आडम्बरको जलप लाग्नु एउटा कुरा हो । लामो समयसम्म लगाएको लुगा पनि त मैलिन्छ । लुगा धोएजस्तै तिनलाई विकृतिबाट मुक्त गर्नुपर्छ र राम्रा पक्षलाई प्रोत्साहित गर्नुपर्छ ।दशै बाहुनवादको संस्कृति हुनाले मान्नु हुँदैन,सामन्तवादले लादेको यो कुसंस्कृतिलाई बहिष्कार गर्नुपर्छ भन्ने स्वर तथ्यमा आधारित छैनन् । यो कसैको हो भने पनि अरुको संस्कृतिको सम्मान गरेरमात्र आफ्नो संस्कृतिले सम्मान पाउँछ । आफ्नो ठिक अरुको बेठिक भने अभिमानले समाजमा कलहबाहेक केही सिर्जना गर्दैन ।अँ त्यसभित्र कसैलाई अपमानित गर्ने छिद्र छन् भने चाहिं त्यसको उपचार मिलेरै विनापूर्वाग्रह गर्नुपर्छ ।

समाजको विकाससँगै हरेक जातजातिको जीवनशैली अनुरूप दशैं मान्ने तरिका र रुपमा अवश्य फरक परेको हो र यसमा धार्मिक आवरण थपिएको पनि सत्य हो तर यो पर्वलाई धर्मसँग जोडेरमात्र हेर्नु वा अन्धविरोध गर्नु भनेको

त्यसको मर्म रआफ्नो अतीतप्रति न्याय नगर्नु हो । विज्ञानसम्मत कुरा के हो भने दशैंको विकास कुनै दैवी घटनाबाट नभई हाम्रो कृषियुगबाट आरम्भ भएको हो । यसको सारमा हाम्रो कृषिपरम्पराको छाप र पदचिन्ह पाइन्छन् ।हामी कृषियुगकै उत्तराधिकारी हौं कि होइनौं ?पछि थपिएका केही तामझामलाई हेरेर त्यसमा प्रहार गर्दा हामीले आफ्नो साँस्कृतिक अतीतलाई पनि रेट्ने काम गर्छौं कि गर्दैनौं?हाम्रो साझा कृषियुगका पदचिन्ह दशैंमा रहेका केही उदाहरण हेरौं ।

१)बर्षायामको मुसलधारे पानीले घरगाउँका बाटाघाटा क्षतविक्षत बनाएका हुन्थे त्यसैले सफा मौसम शुरु भएपछि सामूहिकरूपले पुनर्निर्माण गर्नु आवश्यक हुन्छ । हाम्रा घरहरुको हालत पनि नाजुक भएको हुन्छ ।यसबेला तिपपोत,मर्मत नगरे खण्डहरूमा परिणत हुन्छन् अत: घर-आँगन र बाटाहरु सफा गर्ने सामूहिक अबसर हो यो ।

२) बर्षाको समयलाई उसैपनि मानो खाएर मुरी उब्जाउँने बेला भनिन्छ । बर्षाको कठोर कृषिश्रमको मर्म खेती गरेकालाई मात्र थाहा हुन्छ । रुखासुखा खाएर वा भोकभोकै खेतीमा जोतिएका मानिसका लागि यो आरामको समय हो ।यसबेला कामको ऊति चाप हुँदैन । मानिसलाई आरामको पनि जरुरी हुन्छ । आरामले मात्र शरीरलाई पुग्दैन अत: पोषणयुक्त खानाको पनि जरुरी हुन्छ ।बर्षामा पनि राम्ररी नखानु र अब पनि उस्तै हुने हो भने मानिसको जीवन नीरस हुन्छ र आँत पनि छिनेर अर्को श्रमका लागि तयार हुँन सक्दैन ,तसर्थ मीठोमसिनो खाने र आराम गरेर आफूलाई शारीरिक र मानसिक रुपले रिचार्ज गराउँने जीवन शैलीबाट दशैंको विकास भयो ।

३)दशैं नितान्त कृषियुगको सामाजिक छुट्टीको समय हो । विदा मनाउँने तरिका सबैका फरक हुन्छन् ।धार्मिक मान्छेले पूजाआजा गर्ला ,लेखकले सिर्जना गर्ला,अध्ययनमा रुचि हुनेले राम्रा पुस्तक पढ्ला,भ्रमणमा रुचि हुनेले घुम्ने योजना बनाउला ।उसबेला पनि पेसाव्यवसाय अनुसार मनाउँने तरिका फरक भए ।कालान्तरमा कुनै मिसिएर अर्को रुपमा देखा परे भने कति हराए स्वभावत: । शनिबार वा आइतबारको छुट्टी उही हो तर मनाउँने तरिका फरक छैनन् र? कसैले तास खेलेर छुट्टी मनायो भन्दैमा जुवाडेको दिनको रुपमा त लिइन्न नि ?दशैंको हकमा पनि यही कुरा लागू हुन्छ ।सिपाहीले हतियार पूजा गरेर,किसानले हलो-फाली पूजा गरेर,कलाकारले कूची-रंग,लेखकले कलमपूजा गरेर पेसा-व्यवसायको सम्मान गर्नुलाई नाजायज भन्न मिल्दैन ।यो पर्वलाई कुनै राजामहाराजाले आफ्नो तरिकाले मनायो भन्दैमा उसैको पेवा ठान्नु भनेको त शत्रुको रिसले आफ्नै गर्धन सेर्नुजस्तै भएन र?

४)मानिस सामाजिक प्राणी हो । आयो गयो माया मोहो ,आएन गएन कोहोकोहो भनेको साँचो हो । अरुबेला कामको चापले गर्दा आपसमा भेट नहुने भएकाले हाम्रा पुर्खाले यसलाई भेटघाटको पर्व बनाए । बूढाबूढीलाई हिंडडुल गर्न असजिलो नहोस् भनेर सानोले ठूलोको घरमा जाने,नातागोतासँग अरुबेला भेटहुन सम्भव छैन तर सामूहिक छुट्टीमा सबैको सबैसँग भेट हुने भएकाले नातासम्बन्धलाई रिचार्ज गर्ने अवसरको रुपमा दशैंको विकास गरियो ।

५)कृषिकाममा लाग्नेसँग लुगाको कति अभाव हुन्छ? भन्नु नपर्ला ।एउटै लुगा टालेर लामो समयसम्म लाउनु रहर नभएर विवशता हो । उसमाथि बर्खे झरीले भिजेर मक्किइका लुगा नफर्ने हो भने लाज कसरी छोप्ने ? धन कहिल्यै नहुने र छैनमात्रको रोदनले लाज नछोपिने हुनाले बर्षा सकिएपछि लुगा फेर्ने चलन बस्यो । हुनेले नफेर्दा भयो तर फाटेकाले फेर्नु परेन? यसबेला फेरेको लुगाले झरीको मार खप्नुपर्दैन जो बर्षासम्मका लागि हुन्छ । गरीबलाई रिन लागेको कुराले दशैंलाई दशा भन्न सजिलो छ तर यो पाटोको मर्ममा हामीले कहिल्यै सोच्यौं ?

६)जमराको पनि धर्मसँग सरोकार छैन । हाम्रा पुर्खाले लगाउँने हिउँदे बालीको पदचिन्ह हो जमरा । जमरा स्वास्थ्यका दृष्टिले पनि महत्वपू्र्ण छ । यसको रस पोषिलो र स्वास्थ्यबर्धक हुन्छ । घरमा आइने नातेदारलाई नयाँ बालीको प्रतीक जमरा,पुरानो बालीको बचतको प्रतीक टीका र कृषकका घरको अमृत दहीको टीका लगाइ दिएर आफ्नो खेती-पौरखको नमुना प्रस्तुत गर्ने बिम्ब र प्रतीक हुन् टीका र जमरा । शुभकामनाको अर्को रुप आशीर्वाद हो । घरमा बल्लतल्ल आएका नातेदारलाई मीठो-मसिनो सबैले ख्वाउने कुरा नै दशैको रमझम हो ।

आराम,मनोरञ्जन,नाताको नवीकरण,भोजन, जीवन र घर-समाजको पुनर्ताजगीकै लागि विकसित भएको सामाजिक छुट्टीले कालान्तरमा चाडपर्व र संस्कृतिको आकार लियो । कृषियुगबाट अहिलेको परिवेशसम्म आउँने कसैका लागि यी सबै कुरा आवश्यक नहोलान् तर यो नै हाम्रो अतीतको वास्तविकता हो र हामी त्यही कृषियुगीन पुर्खाका सन्तति हौं ।

हाम्रो कृषियुगीन सभ्यताका यी प्रवृत्तिमा धर्म-जाति र भूगोलको भेद नभई साझा मर्म छन्,तिनीहरुकै जीवनशैली र जिउँने कलाको छाप छन् दशैंका धेरैजसो शैलीमा ।

एकपटक अतीतलाई फर्किएर हेरौं त कहालीलाग्दो कृषियुगको कठिन जीवनमा यस्तै आकर्षण निर्माण गरेर मानिसलाई हाम्रा पुर्खाले बाँच्ने आधार निर्माण गरिदएका होइनन् ?

दशैं मान्ने नमान्ने वा कसरी मान्ने भन्ने कुरा आफ्नो विवेकको कुरा हो ।लुगा मैलियो भन्दैमा मानिसलाई नै नदीमा बगाउँनुपर्छ भन्नु र कुनै शासक,वर्ग वा जातिले उसका किसिमले मान्यो भन्दैमा आफ्नो अतीतको मर्मलाई नै नकार्नु उचित होइन । यो एउटा नमुनामात्र हो । जो कसैको संस्कार-सँस्कृतिलाई सम्मान गरौं र त्यसमा आफ्ना सम्पदा र प्राचीन जीवनगाथा-व्यथालाई नियाल्ने प्रयास गरौं ।

म आज जहाँ छु,त्यो बीजलाई दुखका काँढाका बीचमा पनि फुल्ने र रिचार्ज भएर पुन: श्रममा फर्कने चाँजोपाँजो मिलाएर पुर्खाले जीवनको मीठो स्वाद चखाएको नभए म आज यहाँ हुन्थें कि हुन्नथें थाहा छैन । मलाई धर्मसँग सरोकार छेन तर म कसरी यहाँसम्म आएँको इतिहासको पाना दशैंप्रति मेरो सम्मान छ ।म नातागोताको सामूहिक भेटघाट चाहन्छु र यसलाई अवसरको रुपमा प्रयोग गर्छु । भेट्न आउनेको प्रतीक्षामा हुन्छु र भेट्न जान चाहन्छु । मैले आफ्नो हैसियत अनुसार गर्ने हो मन फुकाएर सम्बन्धलाई नवीकरण गर्ने हो ।यसमा नातागोता इष्टमित्र सबै पर्छन् । त्यसैले दशैंको हार्दिक शुभकामना सहित तपाईंलाई निमन्त्रणा छ,सके मीठोमसिनो बाँडेर खाऊँला नसके मन साटासाट गरेर सम्बन्धको रिचार्ज गरौंला । मलाई फुर्सद भए तपाई अरुबेला व्यस्त हुनुहुनेछ,सभैको सबैसँग भेट हुने त साझा छुट्टीमा त हो ।

दुई गेडी

2010-09-10T14:58:00.000+08:00

स्वर्गजस्तो देश यो,नेता चर्ने खर्क भो ,
जनताको जिन्दगी हेर्दाहेर्दै नर्क भो ।
बिनायो
राजनीतिमा राम्रैसँग सिनो गन्हायो ।।
***

तै बरु तै बरु खुट्टा तानी मैं मरूँ,
भन्नुहुन्न लाँकुरी, सुर्किएर पाखुरी ।
पिरती
बाँच्नेले नै बिहानको देख्छ धरती ।।

सुनेको पोखरा(कविता)

2010-04-16T23:55:00.000+08:00

फेवाको जलमा मानों, माछापुच्छ्रे नुहाउँछ ।
बिहानी घामको टोपी, शिरमाथि लगाउँछ ।।

महे्न्द्र-पुलको शोभा, बाटुले-चौरको मजा ।
बृद्धाका पनि फुक्छन्, रे गालाका चाउरी-मुजा ।।

स्वर्गको जून बोकेर, रात झर्छ मुटु छुन ।
सारङ्गीसँग बज्छन् रे, पिरतीका सबै धुन ।।

लेकबाट झरोस् चाहे, बेंसीबाट चढोस् उँभो ।
सुस्ताई कुहिरो मार्छ, थकाइ पोखरा-उँदो ।

मान्छेमात्र कहाँ हो र !सेती गीत सुसाउँछ ।
ढुङ्गामा पनि बैंसालु, चोखो प्रीत टुसाउँछ ।।

तालका छेउमा ताल, दिई बज्दछ मादल ।
बिजुली-नृत्यकासाथ, गुन्गुनाउँछ बादल ।।

हिमाली कन्दरा डुल्दा, सुसाएका सुनी गला ।
दियो कि पोखरालाई, नियतिले सबै कला ।।

मानों सिर्जनको स्रष्टा, पोखरामा रमाउँदै ।
बिसाई सीपका भारी, गुफा पस्छ लजाउँदै ।।

नियतिले खिपेजस्तो, पोखरा यो उमङ्गले ।
दियो मानिसले बाँकी, सुनमाथि सुगन्ध रे ।।

जता हेर्यो उतै राम्रो, पोखरा यो मनोहर ।
गाउँदै शिशु जन्मन्छ, अरुको के कुरा छ र ?

सुनेकोमात्र हो मैले, पुगेको छैन पोखरा ।
डुल्छन् रे स्वर्ग छोडेर, पोखरातिर अप्सरा ।।

लेखिदिएँ तिम्रो नाम(गीति-कविता)

2010-04-16T15:42:00.000+08:00

अर्कै कुरा खेलेको पो ,थ्यो कि तिम्रो मनमा ।