मुक्तक

देशमा जे हुँदैछ त्यो सुशासनकै चलन-चल्ती अरे
भागबन्डामा सहमत हुनेले  कोटको खल्ती भरे ।
लुट्न सक्नेकै अंशमा परेको छ लोकतन्त्र साथी !
मलाई त लाग्छ,नसक्नेले जन्मनु नै गल्ती गरे ।।

०००००००००००००००००००००००००००
कानुनको रक्षा गर्नेले बीचैबाट बाटो काटेपनि हुन्छ 
हातमा खुकुरी बोक्नेले जसको  पाठो काटेपनि हुन्छ ।
देशको लाम्टो बेचेरै सत्ताको महल खडा हुन्छ भने
विदेशीको आँगन पुर्न सीमानाको माटो काटेपनि हुन्छ,।।
००००००००००००००००००००००००००००००००
खुकुरीमा धार लाग्दा भाले बास्नु किन?
सिस्नु फाली सिनो बोक्दा ढाकर हाँस्नु किन?
लोडसेडिङले पालिएको बाख्रे गणतन्त्र,
देशघाती पाठा पाउँछ, जनता नाच्नु किन?

०००००००००००००००००००००००००००००००००००००००००००००

त्यै मोरीले छोडी भने जुँगा-दाह्री पाल्छ,
उस्तै परे पासो लगाई आफ्नै जीवन फाल्छ।
त्यै मोरीलाई पाएपछि साथी कहाँ ठान्छ ?
खुट्टा भए जुत्ता मिल्ने चुथ्थो उखान हाल्छ ।।
०००००००००००००००००००००००००००००००
कसले भन्छ ईंजार टुटे डोरी बाध्नु हुन्न ?
नौजवानले ससुराकी छोरी माग्नु हुन्न ?
जुन राजमा नियम-कानुन, देशै नाघ्न हुन्छ
सत्ताधारी वामदेवले डोरी नाघ्न हुन्न ?
०००००००००००००००००००००००
खनजोत छोडेको जमिनमा झारपात मौलाउनु जायज हो,
पुरानो र नयाँ शासनलाई इतिहासले तौलाउनु जायज हो।
माटोको मट्याङ्ग्रो फालियो तर झीरले उन्ने दिन आएपछि
निष्ठा र  इमानका सपनाहरु आजभोलि बौलाउनु जायज हो ।।
०००००००००००००००००००००००००
भीरमाथि फक्रिएको लालीगुराँसजस्ती,
शिरमाथि सुनफूलमा मिठो सुवासजस्ती ।
हिजोसम्म स्वर्ग छोडी यतै बसौं लाग्ने,
पीरमाथि धर्ती देख्छु अचेल उदासजस्ती ?  
०००००००००००००००००००००००००
राजनीतिले लथालिङ्ग मेरो देश कस्तो भो ?
म जन्मिएको घरको भताभुङ् परिवेशजस्तो भो ।
आकाश नथाम्ने हुटिट्याउँको खुट्टा र गीत मेरो
मन डढेको अनिष्टकारी धूवाँको सन्देशजस्तो भो ।।
०००००००००००००००००००००००००००००००००
एकथरी मान्छेहरु रातदिन खानकै लागि जन्मन्छन्,
अर्काथरी मान्छेहरु समाज थाम्नकै लागि जन्मन्छन् ।
नेपालको राजनीतिमा उम्रिने र खुम्रिने सबैजसो पात्रहरु, 
देशलाई तातो फलामले जस्तै डाम्नकै लागि जन्मन्छन् ।
००००००००००००००००००००००००००००००००००००
निष्ठा र इमान्दारीलाई लिलाम गर्नुपर्छ,
घूसखोर र तस्करहरुलाई सलाम गर्नुपर्छ ।
अग्रगामी नेपालको राष्ट्रसेवी घोडा बन्न,
पीठमा दलाधीश र मुखमा लगाम धर्नुपर्छ ।।
०००००००००००००००००००००००००००
बैगुनीलाई उकालीमा  फकाउनुपर्छ,
कुइँनेटो र ओरालीमा छकाउनुपर्छ ।
पिरती र लडाइँमा जे गरे नि हुन्छ,
विवाहको देउरालीमा थकाउनुपर्छ ।।
००००००००००००००००००००००
विदेशमा गुम्सिएर तातो प्रवास रुन्छ,
स्वदेशमा एक्लिएको चीसो वतास रुन्छ ।
दुबैतिर बाँडिएको लाग्छ मलाई यस्तो,
न्याउली होइन, जङ्गलमा इतिहास रुन्छ ।।
०००००००००००००००००००००००००००००
शासकहरुको मथिङ्गलमा सधैँजसो कचिङ्गल छ,
यतिबेला मुलुकमा अराजकताको घना जङ्गल छ ।
जनता भ्यागुता र शासक सर्पमा अनुवाद भएको बेला,
मार्नेलाई मङ्गल र मारिनेलाई सधैँ अमङ्गल छ ।।
०००००००००००००००००००००००००००००००
देशमा छोरो मारियो र पार्टीको प्रेस-विज्ञप्ति आयो,
विदेशमा छोरी मरी र बाकसमा शोक-सम्पत्ति आयो ।
लोकतन्त्रको अंशमा नेताले सत्ता र डनले धन्दा पाए,
र जनताको भागमा आँसुले भिजेको विपत्ति आयो ।। 
०००००००००००००००००००००००००००
हुने बिरुवाले जहाँ पनि चिल्ला पात बनाए,
नीतीशले बिहार र मोदीले गुजरात चिनाए ।
यो दशकमा नक्कल गर्ने बानी त छुटेकै हो
नेपालका नेताले सत्तामा सुहागरात मनाए ।।
०००००००००००००००००००००००००००००
धन हुनेले धार्नी र बिसौलीमा सुन किन्नुपर्छ,
धन नहुनेले सिलौटोमा खोर्सानी र नुन पिन्नुपर्छ।
माइकलले घोडा चढ्दा आफूले धुरी चढ्नु भएन,
हटियामा गएर तोलाको भाउमा लसुन किन्नुपर्छ ।।
00000000000000000000000000000000
कहिले भनी तिम्रो घरमा 'आगो' लिन आउँछु,
कहिले भनी नास्पातीको 'हाँगो' लिन आउँछु ।
आजभोलि लाजै मर्नु ?खुलम्खुला भन्छे,
पिरतीको चोलो सिउँने 'धागो' लिन आउँछु ।।  
०००००००००००००००००००००००००००
माटोमाथि उम्रिएको ताज मलाई देऊ,
हिर्दयको अजम्बरी राज  मलाई देऊ।
पौरख  नै प्राण मेरो परापूर्वदेेखि,
स्वाभिमानको सौदा गर्न लाज मलाई देऊ ।।
०००००००००००००००००००००००००००००
जोसुकै होस् लासलाई हाल्दिंन म झाँद,
रावण र राम उही के लगाऊँ म साँध ?
सासूबज्यै  !मञ्जूर छ, घरै मलाई छोड्न,
भीरबाट लड्नेलाई हाल्दिंन म काँध ।।
००००००००००००००००००००००००००
गाऊँ-गाउँका बालबालिका चाउचाउ चपाउँछन्,
ठाउँ-ठाउँका युवायुवती ल्याउट्याउ चलाउँछन्।
चरैवेति चरैवेतिको नीति कहाँ लागू छैन र?   
ठाउँकुठाउँका बृद्ध पनि ट्याउँट्याउँ चिल्बिकाउँछन्    ।। 
०००००००००००००००००००००००००००००००००००००००००
आफूले जम्मा गरेको मह लुटाउने 'मौरी'को देशको मान्छे म,
हिमालमा पराई चढाउन बुई थाप्ने 'चौरी'को देशको मान्छे म । 
सतीले सरापेको देश जो,मतिमा हाँडीगाउँकै जात्रा पो चल्दोरैछ, 
गाउँकी चेली बेचेर घरमा चण्डी पढ्ने 'गौरी'को देशको मान्छे म ।
००००००००००००००००००००००००००००००००
सिउँदोमाथि राती जून र विहान सूर्जे लाउँछिन्,
औंसी होइन नेपाल आमा सँधै पूर्ने छाउँछिन् ।
सबैतिर राम्रो गर्छिन्,राजनीतिमा चुक्छिन्,
बेतैपिच्छे नेता होइन,लेन्ड्रुप दोर्जे पाउँछिन् ।। 
०००००००००००००००००००००००००००००
जनतालाई भाषणमा औंसी-चतुर्दशीको जनार्दन  बनाइयो,
स्वार्थ-साधनका रासन-पानी र मसीको भाँडाबर्तन  बनाइयो ।
लोकतन्त्रलाई निजी अंश र दाइजोमा पाएको  दशैं ठानी
परिवर्तनका सपनाहरुलाई घोर्ले खसीको गर्दन  बनाइयो ।।०००००००००००००००००००००००००

सत्ता र भत्ताको सबालमा घोचपेच उस्तै हुन्छ ?
मुलुक चुस्ने पाइप र शासनको दाउपेच उस्तै हुन्छ ?
तरिका पो फरक हुन्छ, परिकार त  उही हुन्छ ,
गणतन्त्रको गाँड र राजतन्त्रको श्रीपेच उस्तै हुन्छ ।।
०००००००००००००००००००००००००००००००
हजुर्बाको माया बस्थ्यो फरिया-चौबन्दीले,
बाको मायापिर्ती बस्यो झम्के शिरबन्दीले ।
आजभोलि माया बस्छ,अनलाइनको च्याटले
हनिमुनको योजना र जागिर- दरबन्दीले ।।  
०००००००००००००००००००००००००००
महालेखा हिसाब हेर्छ,नदी दिन्छ निकास
निसाफ-थैली भए दिन्थे नेताजीले निसाफ ।
पिएर नै जिएकाछन् कहाँ छन् र लोभी ?
चाहेजति दिनसक्छन् नेताजीले पिसाब ।।
०००००००००००००००००००००००००
मान्छेहरु आफूले आफैंलाई किङ ठान्छन्,
देशलाई निजी दलान र बारीको पिङ ठान्छन् ।
अन्धो वर्तमानले त ओठ लेप्रयाउँदै हो भन्ला,
तर भविष्यका आँखाले त टालोको हींङ ठान्छन् ।।